МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ҚҰЗЫРЕТТЕРІН ДАМЫТУДАҒЫ ҚОҒАМДЫҚ СПОРТ КЛУБТАРЫНЫҢ РӨЛІ: ҚАЗАҚСТАН МЕН ҚЫТАЙ ТӘЖІРИБЕСІ

Аннотация

Білім беру жүйесіндегі қазіргі реформалар оқушылардың академиялық жетістіктерін жақсартумен ғана шектелмей, олардың жан-жақты жеке, әлеуметтік және азаматтық дамуын қамтамасыз етуді де талап етеді. Осы контексте мектептік оқу орталарының, соның ішінде қоғамдық спорт клубтарының білім беру және даму әлеуетін ғылыми әдістермен зерттеу ерекше маңызға ие. Бұл зерттеудің мақсаты – Қазақстан, Қытай тәжірибесін салыстыру, қоғамдық спорт клубтарының оқушылардың білім алу және даму әлеуетіндегі рөлін анықтау және әлеуметтік бейімділік пен оқу мотивациясы сияқты көрсеткіштерге әсерін бағалау. Зерттеуде әлеуметтік бейімділік пен оқу мотивациясы бағаланды.

Зерттеу 2024–2025 жылдары аралас әдістер негізінде жүргізілді. Зерттеу дизайны сандық және сапалық әдістерді толықтырды. Салыстырмалы талдау шеңберінде Қазақстандағы және Қытайдағы мектептік қоғамдық спорт клубтарының ұйымдық құрылымы, қызмет мазмұны, басқару механизмдері мен формалары зерттелді. Эмпирикалық деректерді жинау үшін халықаралық деңгейде мойындалған бірнеше диагностикалық құралдар қолданылды: спорттық тәжірибелер арқылы оқушылардың жеке даму деңгейін анықтауға бағытталған Жасөспірімдердің тәжірибелерін зерттеу сауалнамасы (YES 2.0), Жасөспірімдердің физикалық белсенділік сауалнамасы (PAQ-A), ол физикалық жаттығулардың жиілігін бағалауға бағытталған.

Сапалық зерттеу бұл үрдісті растады: мұғалімдер мен жаттықтырушылар спортпен тұрақты түрде айналысатын оқушылар жауаптырақ, командада жұмыс істеуге бейім және мектеп өміріне белсенді қатысатынын атап өтті.

Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қоғамдық спорт клубтары оқушылардың бос уақытын мағыналы өткізудің тиімді тәсілі ғана емес, сонымен қатар олардың жеке дамуына, әлеуметтік дағдыларына және салауатты өмір салтына да үлес қосады.