Жакупова БІЛІМ БЕРУ ҰЙЫМДАРЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ: ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТӘСІЛДЕР ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕР
DOI:
https://doi.org/10.53355/ZHU.2026.119.2.014Түйінді сөздер:
ақпараттық қауіпсіздік, цифрлық технология, киберқауіпсіздік, педагогикалық тәсілдер, құқықтық негіздер, профилактикалық шаралар, онлайн-платформаларАннотация
Ақпараттық қоғамның дамуы және білім беру процесінде ақпараттық және коммуникациялық технологияларды кеңінен пайдалану оқушылардың ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесін өзекті етті. Бүгінгі күнде интернет ресурстары мен цифрлық платформалардың кең таралуы балалар мен жасөспірімдердің психикалық, моральдық және әлеуметтік дамуына әсер ететін жаңа қауіптерді тудырады. Осыған байланысты білім беру ұйымдары үшін оқушылардың ақпараттық қауіпсіздік дағдыларын қалыптастыру маңызды міндетке айналды.
Мақалада зерттеу объектісі ретінде оқушылар, ал пән ретінде олардың ақпараттық қауіпсіздік дағдыларын қалыптастырудағы педагогикалық тәсілдер мен құқықтық негіздер қарастырылды. Зерттеу барысында ақпараттық қауіптердің түрлері мен деңгейлері талданып, олардың классификациясы ұсынылды. Сонымен қатар, мектептерде ақпараттық қауіптерден қорғау бойынша кешенді педагогикалық іс-шаралар әзірленді. Оларға сабақ барысында интеграцияланған әдістер, рөлдік ойындар, тренингтер, сыныптан тыс іс-шаралар, ата-аналар мен мұғалімдерге арналған ақпараттық және әдістемелік қолдау кіреді.
Құқықтық аспектілер де мақалада кеңінен қарастырылды: Қазақстан Республикасының білім беру және деректерді қорғау заңнамасы, интернеттегі қауіпсіздік стандарттары, мектептік саясаттар және құқықтық реттеу тетіктері зерттелді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, педагогикалық тәсілдер мен құқықтық негіздерді үйлестіру оқушылардың ақпараттық қауіпсіздік дағдыларын тиімді қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Мақала оқушылардың цифрлық сауаттылығын арттыру, интернеттегі қауіптерге төзімділігін қалыптастыру және олардың құқықтық жауапкершілігін дамыту мәселелеріне бағытталған кешенді шараларды ұсынады. Сонымен қатар, зерттеу білім беру ұйымдары үшін ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің теориялық және практикалық негіздерін қалыптастыруда пайдалы болып табылады.
ҚАЗ
РУС
ENG