БОЛАШАҚ БИОЛОГ МҰҒАЛІМДЕРГЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ КӨМЕГІМЕН ДЕРЕКТЕРДІ ВИЗУАЛИЗАЦИЯЛАУ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ

Аннотация

Бұл зерттеуде болашақ биология мұғалімдерінің визуалды сауаттылығын арттыру мақсатында жасанды интеллект (ЖИ) құралдарымен ұштастыра қолдану мүмкіндігі қарастырылады. Визуалды сауаттылық – ғылыми визуализацияларды тиімді түсіндіру және жасау қабілеті – қазіргі биологиялық білім беруде шешуші рөл атқарады, алайда педагогтарды даярлау бағдарламаларында әлі де жеткілікті деңгейде дамымаған.

Жұмыстың теориялық та, практикалық та маңызы бар. Теориялық тұрғыда ол мультимедиялық оқыту және когнитивтік жүктеме теориясына сүйеніп, ЖИ студенттерге анық әрі ғылыми тұрғыда дәл визуализация жасауға қалай көмектесе алатынын көрсетеді. Практикалық тұрғыда зерттеу ЖИ қолданудың техникалық кедергілерді азайтып, студенттердің көрнекі әрі педагогикалық тұрғыдан мәнді инфографика жасауына ықпал ететінін дәлелдейді.

Эксперимент Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің биология бағытындағы екінші курсында оқитын 48 студент арасында жүргізілді. Зерттеу дизайны үш кезеңнен тұрды: бастапқы тестілеу, ЖИ қолдана отырып оқыту және қорытынды бағалау. Визуалды сауаттылық ғылыми дәлдік, анықтығы, креативтілігі және интерпретациясы бойынша бағаланды. Статистикалық талдау (жұпталған t-тест, Коэннің d көрсеткіші) барлық критерий бойынша орташа, бірақ мәнді жақсару бар екенін көрсетті.

Нәтижелер ЖИ қолдану арқылы оқыту визуалды сауаттылықты дамытуға ықпал ететінін растады, алайда ұзақ мерзімді әсерге жету үшін тұрақты педагогикалық қолдау қажет. Зерттеудің практикалық құндылығы – болашақ биология мұғалімдерін сыныпта тиімді коммуникацияға мүмкіндік беретін цифрлық және дизайндық дағдылармен қамтамасыз етуінде.