КӨПТІЛДІ ОРТАДА ОРЫС ТІЛІНІҢ СӨЗДІГІН ОҚЫТУ ПРОЦЕСІН ЖОБАЛАУ

Авторлар

  • Абдрахманова Зухра Бахытжановна М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті, Қазақстан Республикасы, Тараз қ. https://orcid.org/0000-0001-9494-6240
  • Майгельдиева Жаннат Мусабековна Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті, Қазақстан Республикасы, Қызылорда қ. https://orcid.org/0000-0003-1297-274X
  • Абдрахман Гүлнар Қабылқалымқызы М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті, Қазақстан Республикасы, Тараз қ. https://orcid.org/0000-0002-5598-1745

DOI:

https://doi.org/10.53355/ZHU.2026.119.2.007

Түйінді сөздер:

оқыту процесін жобалау, орыс лексикасы, полилингвалды орта, лексикалық құзыреттілік, сөздік қордың көлемі, әдістер, медиаконтентті қолдану

Аннотация

Мақала жоғары оқу орнының көптілді ортасында орыс тілі лексикасын оқыту процесін жобалауға арналған. Жұмыстың өзектілігі дәстүрлі тәсілдердің тиімділігінің төмендігімен және медиаконтентті енгізу арқылы студенттердің лексикалық құзыреттілігін жүйелі түрде дамыту қажеттілігімен негізделген.

Мақалада авторлардың көптілді ортада орыс тілі лексикасын оқыту процесін жобалау бойынша әдістемелік шешімдері белгіленген. Атап айтқанда, білім алушылардың тілдерін салыстырмалы түрде пайдалануға, лексиканы коммуникативтік контексте кезең-кезеңімен енгізуге және бекітуге, сондай-ақ оқытудың жобалық және цифрлық технологияларын интеграциялауға негізделген лексикалық жұмысты ұйымдастырудың авторлық моделі нақтыланған. Ұсынылған әдістемелік шешімдер тапсырмалардың нақты мысалдарымен және іске асыру кезеңдерімен сүйемелденеді, бұл олардың білім беру процесіндегі практикалық қолданысқа ие екендігін көрсетуге мүмкіндік береді.

Осыған сүйене отырып, мақаланың мақсаты — медиатехнологияларды пайдалана отырып, білім алушылардың жалпы және академиялық құзыреттілігін бағалау негізінде орыс тілі лексикасын оқыту әдістемесін әзірлеу. Авторлар сөздерді қабылдау және есте сақтау механизмдерін талдай отырып, лингводидактикадағы заманауи үрдістерді атап көрсетеді.

120 адам қатысқан эксперимент барысында көп деңгейлі тестілеу, ауызша және жазбаша тапсырмалар, сондай-ақ сауалнама жүргізу әдістері қолданылды. Зерттеу болашақ орыс тілі мұғалімдерінің біліміндегі “жоғары оқу орнына дейінгі лакуналарды” (олқылықтарды) анықтады. Нәтижелер көрсеткендей, пассивті сөздік қордың көлемі айтарлықтай болғанымен, студенттер сирек қолданылатын және академиялық лексиканы пайдалануда қиындықтарға тап болады, ал олардың өнімді (продуктивті) дағдылары рецептивті дағдыларынан едәуір төмен.

Сауалнама қорытындысы бойынша респонденттердің 98%-ы инновациялық медиақұралдарды енгізуді қолдады. Білімдегі “олқылықтарды” анықтау нәтижесінде классикалық әдістер мен медиаконтентті біріктіретін оқыту стратегиясы ұсынылды. Бұл тәсіл лексикалық тапшылықты тиімді түзетуге және тіларалық байланыстарды белсендіру арқылы білім алушылардың көптілді коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыру есебінен орыс тілі лексикасын меңгеру тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Жүктеулер

Жүктеу деректері әзірге қолжетімсіз.

Авторлардың өмірбаяны

Абдрахманова Зухра Бахытжановна, М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті, Қазақстан Республикасы, Тараз қ.

Магистр, М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті (Казахстан, Тараз қ., e-mail: abdrakhmanova_zu@mail.ru, ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9494-6240).

Майгельдиева Жаннат Мусабековна, Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті, Қазақстан Республикасы, Қызылорда қ.

Филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті (Казахстан, Қызылорда қ., e-mail: jmussabek@mail.ru,  ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1297-274X).

Абдрахман Гүлнар Қабылқалымқызы, М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті, Қазақстан Республикасы, Тараз қ.

Филология ғылымдарының кандидаты, профессор, М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті (Казахстан, Тараз қ., e-mail: gulnara.abdrakhman@mail.ru, ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5598-1745).

Жүктеулер


Аннотацияны қарау саны: 18

Жарияланды

30.06.2026