ПОДГОТОВКА ПЕДАГОГОВ К РАБОТЕ С ОДАРЁННЫМИ ДЕТЬМИ В УСЛОВИЯХ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Аннотация

Мақалада инклюзивті білім беру жағдайында дарынды балалармен кәсіби жұмысқа болашақ педагогтарды даярлау мәселелері қарастырылады. Зерттеу Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық базасына, отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне, сондай-ақ инклюзия бағдарламаларын жүзеге асыратын білім беру ұйымдарының практикалық материалдарына негізделген. Әдіснамалық құралдар құрамына теориялық талдау, салыстырмалы әдіс, контент-талдау, педагогикалық модельдеу және педагогикалық тәжірибені қорыту кіреді. Зерттеу үш кезеңді қамтиды: аналитикалық (нормативтік құжаттар мен ғылыми дереккөздерді зерттеу), диагностикалық (болашақ педагогтардың дарынды балалармен жұмысқа дайындығын анықтау) және жобалау (ұсыныстар мен педагогтарды даярлау моделін әзірлеу). Инклюзивті білім беру мен дарындылық психологиясының өзара байланысына ерекше назар аударылады. Инклюзия тек әдістеме ғана емес, сонымен қатар сапалы білімге тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін және гуманизм мен әртүрлілікті құрметтеу құндылықтарын қалыптастыратын философия ретінде қарастырылады. Мектепке дейінгі жастағы дарындылық баланың танымдық белсенділігінде, қызығушылығында, дамыған қиялында және стандартты емес ойлауында көрінетін ерекше әлеует ретінде сипатталады. Б.М. Теплов, А.И. Савенков, А.А. Лосева, Д.С. Рензулли еңбектерін, сондай-ақ ЮНЕСКО, М.И. Скороход, С.В. Чебровская, Т. Бут және М. Эйнскоу ұсынған инклюзивті білім беру анықтамаларын талдау нәтижелері педагогтарды даярлауда кешенді тәсілдің қажеттілігін растайды. Қорытынды: инклюзия жағдайында дарынды балалармен жұмыс істеуге болашақ мұғалімдерді тиімді даярлау кәсіби құзыреттердің, психологиялық-педагогикалық білімдердің, әдістемелік дағдылардың және әртүрлілікті қабылдауға, әр баланың жеке дамуын қолдауға бағытталған құндылықтық ұстанымдардың үйлесімін талап етеді.