СИНТАКСИСТІ ОҚЫТУ БАРЫСЫНДА СТУДЕНТТЕРДІҢ ТАНЫМДЫҚ ӘРЕКЕТІН ЖАНДАНДЫРУ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ ИНТЕРАКТИВТІ ӘДІСТЕР

Авторлар

  • Раимов Абдурасул Бахадырович Орталық Азия Инновациялық Университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ. https://orcid.org/0009-0007-2114-116X
  • Анартаева Гульнара Уласбековна М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ. https://orcid.org/0009-0006-8788-0910
  • Ботабаева Жанна Нуралиевна Ж. Ташенев атындағы университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ. https://orcid.org/0009-0009-8406-2113

DOI:

https://doi.org/10.53355/ZHU.2026.118.1.019

Түйінді сөздер:

интерактивті оқыту әдістері, танымдық іс-әрекет, орыс тілі синтаксисі, педагогикалық эксперимент, салыстырмалы талдау, зерттеу тәсілі, іс-әрекеттік тәсіл, кәсіби құзыреттілік

Аннотация

Зерттеудің мақсаты – орыс тілі синтаксисін оқыту барысында студенттердің танымдық іс-әрекетін жандандыруға интерактивті оқыту әдістерінің әсерін анықтау. Жұмыстың негізгі идеясы – онлайн-тесттер, мини-жобалар, пікірталастар, интерактивті тақтамен жұмыс және проблемалық сұрақтар сияқты интерактивті технологияларды жүйелі түрде қолдану студенттердің білімді репродуктивті меңгеруден оны саналы, өнімді және шығармашылық тұрғыда қолдануға көшуіне ықпал етеді. Зерттеу студенттердің аналитикалық-синтетикалық және сыни ойлауын дамытуға, сондай-ақ болашақ орыс тілі мұғалімдерінің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруға бағытталған. Зерттеудің ғылыми маңыздылығы синтаксисті оқытудағы танымдық іс-әрекетті жандандыру құралы ретінде интерактивті әдістердің тиімділігін теориялық тұрғыдан негіздеуде көрінеді. Практикалық маңыздылығы – педагогикалық жоғары оқу орындарында лингвистикалық цикл пәндерін оқытуда, сондай-ақ электронды білім беру ресурстарын және біліктілікті арттыру курстарын әзірлеуде пайдалануға болатын интерактивті тапсырмалар жүйесін жасауында. Зерттеудің әдіснамалық негізін іс-әрекет теориясы, әлеуметтік-мәдени оқыту теориясы, ақыл-ой әрекеттерін кезең-кезеңімен қалыптастыру теориясы, проблемалық оқыту тұжырымдамасы, зерттеу тәсілі және конструктивистік оқыту концепциясы құрайды. Зерттеу Шымкент қаласындағы Орталық Азия инновациялық университетінде «Орыс тілі мен әдебиеті мұғалімдерін даярлау» мамандығы бойынша екінші курс студенттері арасында қалыптастырушы педагогикалық эксперимент түрінде өткізілді. Эксперимент нәтижелері студенттердің танымдық белсенділігінің барлық деңгейлерінде тұрақты өсімді көрсетті: репродуктивті деңгей – 23,5 %, өнімді деңгей – 16,5 %, шығармашылық деңгей – 20,7 %. Констатациялық және бақылау кезеңдеріндегі көрсеткіштер арасында статистикалық тұрғыдан маңызды оң корреляция анықталып, интерактивті әдістердің тиімділігін дәлелдеді. Интерактивті оқытудың әртүрлі түрлерін қолдану танымдық белсенділіктің кезең-кезеңімен дамуын, аналитикалық және сыни ойлаудың қалыптасуын, сондай-ақ синтаксиске деген қызығушылықтың артуын қамтамасыз етті. Жұмыс заманауи орыс тілін оқыту әдістемесін жетілдіруге үлес қосып, интерактивті технологиялар негізінде танымдық іс-әрекетті жандандырудың сыналған моделін ұсынады. Алынған нәтижелер цифрлық білім беру ортасында инновациялық оқыту формаларын әзірлеуші оқытушылар үшін әдістемелік бағдар бола алады.

Жүктеулер

Жүктеу деректері әзірге қолжетімсіз.

Авторлардың өмірбаяны

Раимов Абдурасул Бахадырович, Орталық Азия Инновациялық Университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

Педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент, Орталық Азия Инновациялық университеті (Қазақстан, Шымкент қ., е-mail: raimov.46@mail.ru, ORCID: 0009-0007-2114-116X).

Анартаева Гульнара Уласбековна , М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

Педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті (Қазақстан, Шымкент қ., e-mail: anartayeva60@bk.ru  ORCID: 0009-0006-8788-0910).

Ботабаева Жанна Нуралиевна , Ж. Ташенев атындағы университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

Филология ғылымдарының кандидаты, Ж. Ташенев атындағы университеті (Қазақстан, Шымкент қ., e-mail: botabeva_janna@mail.ru, ORCID: 0009-0009-8406-2113).

Жүктеулер


Аннотацияны қарау саны: 0

Жарияланды

30.03.2026