ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУ МҰҒАЛІМНІҢ КӘСІБИ КҮЙЗЕЛІС ҚАУПІНІҢ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ

Авторлар

  • Саипов Амангелді М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ. https://orcid.org/0000-0002-4305-8419
  • Ахметова Эльмира Калдыбековна Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ. https://orcid.org/0000-0003-2194-4396
  • Қуатова Жузира Жолдасовна Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

DOI:

https://doi.org/10.53355/ZHU.2026.118.1.003

Түйінді сөздер:

инклюзивті білім беру, инклюзия, педагог қажуы, күйзеліс, кәсіби қажу, эмоционалды күйіну, мұғалімнің жеке қасиеттері

Аннотация

Бұл мақалада инклюзивті білім беру мұғалімнің кәсіби күйзеліс факторы ретінде қарастырылып, оны алдын алу бойынша зерттеулер келтірілген. Қазіргі заманғы педагог инклюзивті білім беру міндеттерін нақты жүзеге асыруда көптеген қиындықтарға тап болады, бұл кәсіби қажуға әкеледі. Шетелдік ғылыми еңбектерді талдау негізінде инклюзивті білім беру жағдайында педагогтардың кәсіби қажуының алдын-алудың мәні, маңызы және педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері анықталды. К. Маслач әдістемесі бойынша кәсіби қажу кезеңдері анықталды. Педагогтың жеке қасиеттері инклюзивті білім беруді сәтті жүзеге асырудың шарттары ретінде қарастырылады. Қолайсыз эмоционалды жағдайлардың алдын алу үшін эмоционалды стрессті төмендететін және арттыратын әдістер ұсынылды. Инклюзивті білім берудегі педагогтардың кәсіби қажуының себептері және қажуға ықпал ететін жағымсыз жеке қасиеттер анықталды. Сондай-ақ, педагогикалық үдерісте қолайлы жағдайлар жасауға, педагогтердің психологиялық тұрақтылығын арттыруға және барлық балалар үшін білім беру сапасын арттыруға бағытталған инклюзивті білім беру жағдайында педагогтардың кәсіби қажуының алдын алу моделі ұсынылды. Зерттеу нәтижесінде педагогтардың кәсіби қажуының алдын алу үшін ұсыныстар берілді: эмоционалды интеллектті дамыту; позитивті ойлау әдістері; уақытты басқару; жұмыс пен өмірдің тепе-теңдігін табу.

Жүктеулер

Жүктеу деректері әзірге қолжетімсіз.

Авторлардың өмірбаяны

Саипов Амангелді , М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

Доктор педагогических наук, доцент, Южно-Казахстанский исследовательский университет имени М. Ауэзова (Казахстан, г. Шымкент, e-mail: 7281190@mail.ru, ORCID: 0000-0002-4305-8419).

Ахметова Эльмира Калдыбековна , Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

PhD, Южно-Казахстанский педагогический университет имени Узбекали Жанибекова (Казахстан, г. Шымкент, e-mail: elmira_k_akhmetova@mail.ru, ORCID: 0000-0003-2194-4396).

Қуатова Жузира Жолдасовна , Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті, Қазақстан Республикасы, Шымкент қ.

Кандидат педагогических  наук, доцент, Южно-Казахстанский педагогический университет имени Узбекали Жанибекова (Казахстан, г. Шымкент, e-mail: kuatova_70@mail.ru, ORCID: 0000-0002-5982-8983).

Жүктеулер


Аннотацияны қарау саны: 2

Жарияланды

30.03.2026