ҚОҒАМНЫҢ ГЕНДЕРЛІК ТӨЗІМДІЛІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕҢСІЗДІКТІ ЕҢСЕРУ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ
DOI:
https://doi.org/10.53355/ZHU.2026.120.3.019Түйінді сөздер:
Гендерлік толеранттылық, тұжырымдама, қоғамның гендерлік толеранттылығын қалыптастыру моделі, әлеуметтік-экономикалық теңсіздік, қалыптастыру, модельдің құрылымы, еңсеру факторыАннотация
Мақалада қазіргі ғылым жүйесіндегі гендерлік толеранттылықты қалыптастырудың теориялық-әдіснамалық негіздері қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі қазіргі қоғамдағы гендерлік стереотиптерді еңсеру және теңқұқықтылық мәдениетін қалыптастыру қажеттілігімен анықталады. Әртүрлі гендерлік топ өкілдері арасындағы өзара құрмет, қабылдау және серіктестік қарым-қатынас құндылықтарын дамытудағы білім беру жүйесінің рөліне ерекше назар аударылады. Зерттеу барысында
«гендер», «төзімділік» және «гендерлік төзімділігі» ұғымдарының философиялық, психологиялық және педагогикалық тұрғыдан түсіндірмелері талданды. Жеке тұлғаға бағдарланған, диалогтік және гендерлік тәсілдерге негізделген гендерлік толеранттылықты қалыптастырудың тұжырымдамалық негіздері мен моделі ұсынылған. Төзімділікты қарым-қатынасты қалыптастыруға бағытталған психологиялық-педагогикалық құралдар, соның ішінде интерактивті әдістер, тренингтік технологиялар, пікірталастар мен рефлексивтік тәжірибелер сипатталды. Зерттеудің эмпирикалық бөлігі Қазақстанның әртүрлі өңірлерінен қатысқан 200 респонденттің сауалнама нәтижелеріне негізделді. Нәтижелер қоғамда дәстүрлі гендерлік ұстанымдардың сақталуымен қатар, жастар мен жоғары білімді азаматтар арасында гендерлік теңдік идеяларын қолдаудың артып келе жатқанын көрсетті. Зерттеу қорытындысы білім беру жүйесінің гендерлік мәдениетті қалыптастырудағы және гендерлік кемсітушілік деңгейін төмендетудегі маңызды рөлін дәлелдейді.