ОРТАЛЫҚ АЗИЯДАҒЫ ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУДЕГІ ГЕНЕРАТИВТІ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ: CHATGPT НЕГІЗІНДЕГІ ТҰЖЫРЫМДАР.

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.53355/ZHU.2026.120.3.004

Түйінді сөздер:

генеративті ЖИ, ChatGPT, жоғары білім, Орталық Азия, қиындықтар, кедергілер, мүмкіндіктер

Аннотация

Генеративті жасанды интеллекттің (ЖИ), әсіресе ChatGPT сияқты ірі тілдік модельдердің қарқынды пайда болуы мен дамуы бүкіл әлемдегі жоғары білім беру жүйесін өзгертуде. Алайда генеративті ЖИ-дің ықпалы біркелкі емес және әртүрлі аймақтарда әртүрлі көрінеді. Бұл мақалада генеративті ЖИ құралдарын зерттеген алдыңғы еңбектерде қолданылған thing ethnography тәсілі негізінде Орталық Азиядағы жоғары білім беру жүйесі үшін ЖИ ұсынатын мүмкіндіктер мен қиындықтарды түсінуге бағытталған зерттеу ұсынылады. Аймақтың контекстік ерекшеліктеріне назар аудара отырып, мақала генеративті ЖИ-дің Орталық Азиядағы жоғары білім беру жүйесіне әсерін кеңістіктік тұрғыдан қарастырады. Зерттеу генеративті ЖИ жүйесімен жүргізілген сұхбатқа сүйеніп, ChatGPT-тің білім беру контекстіндегі әлеуетті артықшылықтары мен шектеулерін ЖИ-дің өзі қалай сипаттайтынын талдайды. Бұл тәсіл ЖИ жүйелерінің жоғары білімдегі өз рөлін қалай түсіндіретіні және мұндай түсініктердің болашақта білім беру саласындағы ЖИ қолдану бағыттарына қалай әсер етуі мүмкін екендігі туралы ерекше түсініктер береді. Осылайша, мақала ЖИ технологияларының қолданыстағы білім беру жүйелерімен өзара әрекеттесуіне қатысты маңызды сұрақтарды көтеріп, олардың Ғаламдық Солтүстік пен Ғаламдық Оңтүстіктегі жоғары білім беру жүйелері арасындағы және ішіндегі теңсіз дамуды күшейтуі мүмкін екенін көрсетеді.

Жүктеулер

Жүктеу деректері әзірге қолжетімсіз.

Биография автора

Kamenova Saltanat, Мельбурн университеті, Австралия, Мельбурн қ.

PhD, Мельбурнский университет (Мельбурн, г. Австралия, e-mail: saltanat.kamenova@gmail.com, ORCID: https://orcid.org/0009-0006-9361-6024).

Жүктеулер


Аннотацияны қарау саны: 30

Жарияланды

30.09.2026